ႏိုဝင္ဘာလ၊ ၁၈ရက္ ၊ ၂၀၂၀။

လန္ဒန္၊ျဗိတိန္ ။   ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) သည္ သူတို႕၏အာဏာကိုတိုးခ်ဲ႕လာႏိုင္မႈမွာ ထင္ရွားလာသည္ႏွင့္အမွ်၊ ျမန္မာ့လူ႕အခြင့္အေရးကြန္ရက္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေနာင္တက္လာမည့္အစိုးရကို တိုင္းျပည္၏ ရင္ဆိုင္ေနရေသာၾကီးမားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ျပသနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရန္ တိက်သည့္ေျခလွမ္းမ်ားလွမ္းရန္ တိုက္တြန္းလိုက္သည္။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားမ်ား အျဖစ္ အခ်ိန္ကာလ  ၾကာျမင့္စြာကတည္းက ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း၏  ႐ႈျမင္ျခင္း ကိုခံခဲ့ရေသာ္လည္း၊ ထိုအေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အနည္းငယ္မွ်သာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း၌ ၎တို႕၏ ၾကီးထြားလာသည့္ အာဏာႏွင့္အတူ၊ ၎တို႕သည္တိုင္းျပည္အတြင္းရွိ လူနည္းစုမ်ားအတြက္အေရးတၾကီး လိုအပ္ေနေသာ  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ တိက်ေသခ်ာေသာေျခလွမ္းမ်ား လွမ္းရန္လိုအပ္ပါသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေရြးေကာက္ပြဲကို စစ္တပ္ႏွင့္သူတို႔ရဲ႕  ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ USDP ပါတီအေပၚ  ျပည္သူတို႔ ရဲ႕   ျငင္းပယ္မႈအျဖစ္ ႐ႈျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႕အေနျဖင့္ ယခုေရြးေကာက္ပြဲအား တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ဘာသာေရးလူနည္းစုမ်ားအား ခ်န္လွပ္ထား ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဆန္႕က်င္ခဲ့ေသာ္လည္း၊ NLD အစိုးရအသစ္အတြက္ ေရွ႕ဆက္ရမည့္လမ္းေၾကာင္းမွာေတာ့ ရွင္းလင္းျပတ္သားေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံသားအားလုံး အတြက္ လူ႕အခြင့္အေရးကိုအျပည့္အဝ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လိုအပ္ျပီး၊ လူနည္စုမ်ား အေပၚ အနာဂတ္တြင္က်ေရာက္လာမည့္ မည္သည့္ထိခိုက္မႈမ်ိဳးကိုမဆို ကာကြယ္ေပးရန္လိုအပ္ပါတယ္။ သူတို႔ အေနျဖင့္ ထိုကဲ့သို႔ျပဳလုပ္ေပးရန္ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါက ယခင္တုန္းက သူတို႕  ရဲ့ လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုဖိႏွိပ္ခဲ့ေသာ အာဏာရွင္အစိုးႏွင့္ ထူးမျခားနား ျဖစ္သြားပါမည္။" ဟု BHRN ၏ အမႈေဆာင္ ညြန္ၾကားေရးမႉး ဦးေက်ာ္ဝင္း က ေျပာဆိုခဲ့ပါသည္။

BHRN အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေနာင္တက္လာမည့္အစိုးရအား တိုင္းျပည္တြင္ပို၍ေကာင္းမြန္ေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေပၚထြန္းေရးႏွင့့္ လူသားဆန္ေသာ အနာဂတ္ျဖစ္ထြန္းရန္ ေအာက္ပါအရာမ်ားကို ျပဳလုပ္ရန္ တိုက္တြန္းလိုက္ပါသည္။

၁။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအား ျပန္လည္လက္ခံရန္ ျပဳလုပ္သည့္ကိစၥရပ္အား အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ထိုသို႕  ျပဳလုပ္ရာတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား၏ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို အေရးထား၍ ေဆာင္ရြက္ေပးရပါမည္။ ထိုျဖစ္စဥ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွ ႐ိုဟင္ဂ်ာႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ႏွင္ ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား ပါဝင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ 

၂။ NLD အစိုးရသည္ လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ သာသနာေရး ဝန္ၾကီးဌာနတို႕အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရပါမည္။ ထိုဝန္ၾကီးဌာနႏွစ္ရပ္သည္ လူနည္းစုမ်ားအေပၚဖိနိပ္ေသာ မူဝါဒမ်ားအားျပဌာန္းခဲ့ျပီး၊ မၾကာခဏ ဆိုသလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၏ မူလအရင္းအျမစ္မ်ား ျဖစ္ေနပါသည္။၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအျပီး၊ လြန္ခဲ့ေသာငါးႏွစ္တာ ကာလအတြင္းတြင္  NLD သည္ USDP ပါတီအား လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ သာသနာေရးဝန္ၾကီးဌာန တို႕အား ႏိုင္ငံေရးအရ အေပးအယူ အေနျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါသည္။ NLD အစိုးရသည္ ယခုအခါတြင္ ႏိုင္ငံေရးအရ အခြင့္အေရးရွိ ျပီး၊ထိုအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထို့အျပင္ NLD မွ အသစ္တက္လာမည့္ အစိုးရအသစ္အေနျဖင့္ ထိုဝန္ၾကီးဌာနမ်ားတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္မည့္ ဝန္ထမ္းမ်ားအား လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈဆိုင္ရာ သင္တန္းတို႕ကို ဝန္ထမ္းတိုင္း မတက္မေနရအျဖစ္သတ္မွတ္ေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။

၃။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ႏိုင္ငံသားဥပေဒသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္ရွိဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ၊ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ႏိုင္ငံသား ဥပေဒတို႕ႏွင့္ တကြ ႏိုင္ငံတကာစံမ်ားႏွင့္ထင္ရွားစြာ ဆန္႕က်င္ေနသည့္ ဥပေဒျဖစ္ေနပါသည္။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ အဆိုပါ ဥပေဒေပၚတြင္ လူအမ်ားပို၍ ျငင္းခုံေဆြးေႏြးခြင့္ ရွိလာေအာင္ အားေပးပံ့ပိုးေပးရပါမည္။

၄။ NLD အေနျဖင့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ခုကို အလ်င္အျမန္က်င္းပေပးရန္ လိုအပ္ျပီး၊ လူနည္းစုမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔၏ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ဒီမိုကေရစီနည္းျဖင့္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ ဆုံးရွုံးသြားမႈကို ျပန္လည္ကုစားေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။

၅။ NLD အစိုးရသည္ ၎တို႔၏ မဲဆြယ္စဥ္အခါကေပးခဲ့ေသာ ကတိကဝတ္ျဖစ္သည့္ မည္သူ႕ကိုမွ် ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအျဖစ္ဖမ္းမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းကတိကဝတ္ကို  ျပီးခဲ့သည့္အစိုးရ သက္တမ္းတြင္ မတည္ခဲ့ေပ။ ယခုအခ်ိန္အခါသည္ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ ထိုကတိကို တည္ရန္အခ်ိန္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ NLDအစိုးရသည္ ျပီးခဲ့သည့္ အစိုးရသက္တမ္းတြင္ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ၇ၾကိမ္ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားစြာမွာ ေထာင္ထဲတြင္ က်န္ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ လက္ရွိ အထိမ္းသိမ္းခံေနရေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအပါအဝင္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ အေရးဆို လႈပ္ရွားသူမ်ား အားလုံးအား ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ထားမႈကို လုံးဝပေပ်ာက္ေစမည့္ ရွင္းလင္းတိက်သည့္ လမ္းျပေျမပုံတစ္ခုရွိရန္လိုအပ္ပါသည္။ 

၆။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ၎တို႔အားေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးခြင့္ရုပ္သိမ္းခံရျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ အက်ည္းတန္ အရုပ္ဆိုးေစပါသည္။ ဆြဲတင္စစ္ အခ်က္အလက္မ်ားတြင္ ပါဝင္သူမ်ား ႏွင့္ သုံးေခါက္ခ်ိဳးကဒ္မ်ား ရရွိထားသူမ်ားအား ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ခ်က္ခ်င္းေပးရန္လိုအပ္ျပီး၊ ၎တို႕၏ မဲေပးခြင့္ ကိုလည္း ခ်က္ခ်င္း ျပန္လည္ေပးအပ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

၇။ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ ေနထိုင္ေနေသာ ျမန္မာမြတ္စလင္ တစ္သိန္းခန္႔ႏွင့္အျခားလူနည္းစုမ်ားသည္ လဝက ဝန္ၾကီးဌာန၏ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံမဲ့ ဘဝသို႕ေရာက္ေနရပါသည္။ ၎တို႕ ကို တရားဝင္ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ခြင့္ကဒ္ ထုတ္ေပးရန္လိုအပ္ျပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ျပန္လာလိုသူမ်ားအား အစိုးရမွလိုအပ္သည့္ အေထာက္အပံ့မ်ားကို အျပည့္အဝ ေပးအပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အဆိုပါ ျဖစ္ရပ္သည္ NLD အစိုးရ၏ ျပီးခဲ့သည့္သက္တမ္းတြင္ အစိုးရ၏ မ်က္စိေရွ႕ေမွာက္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာထင္ရွားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

၈။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ လူနည္းစုမ်ားအေပၚလူမ်ိဳးေရးအရ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားႏွင့္တကြ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားမႈအသုံးအႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ပံုေဖာ္မႈမ်ား အားလုံးကို ျပင္းထန္စြာ အေရးယူ ေျဖရွင္းရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ NLD အစိုးရအေနျဖင့္ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈ ဆန္႕က်င္တိုက္ဖ်က္သည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပဌန္းကာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈမ်ားကို အေရးယူေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။ NLD အစိုးရသည္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈအေပၚ နည္းနည္းမွ်သည္းမခံေသာ္လည္း အမုန္းစကားမ်ား အေပၚ သည္းခံေပးေနပါသည္။ ဤသည္မွာ NLDအစိုးရအေနျဖင့္ ေျပာင္းလဲရမည္ျဖစ္ျပီး လူနည္းစုမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ပို၍ လုံျခဳံစိတ္ခ်မႈရွိေနေစရန္ ကာကြယ္ေပးရန္လိုအပ္ျပီး၊ ဒီမိုကေရစီ၏ အႏွစ္သာရ ျဖစ္ေသာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ေပးရမည္ျဖစ္ပါသည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမိုကေရစီ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ အားေကာင္းေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား  ျပဳလုပ္ရန္အမွန္တကယ္ လိုအပ္ေနပါသည္။ ယခုေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေသာင္ျပိဳကမ္းျပိဳ အႏိုင္ရခဲ့ေသာ NLD ပါတီ အေနျဖင့္ ထိုကဲ့သို႕ေသာအေျပာင္းအလဲမ်ားကို ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ အေကာင္းဆုံး အေျခအေနတြင္ ရွိေနပါသည္။ ထိုကဲ့သို႕  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္သည့္ သတၱိႏွင့္ က်င့္ဝတ္သိကၡာ ရွိမရွိ ေမးခြန္းထုတ္ရန္သာလိုအပ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း အေနျဖင့္လည္း ယခုအခ်ိန္သည္ ထိုကဲ့သို႔ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္သင့္ျပီဟု ျမန္မာႏိုင္ငံအား ရွင္းရွင္းလင္းလင္း အသိေပးဖို႔လိုအပ္ျပီး၊ အေျပာင္းအလဲမ်ားျပဳလုပ္ရန္  ျငင္းဆန္မည္ဆိုပါက စစ္တပ္ကရင္ဆိုင္ခဲ့ရသလို သူတို႕၏အာဏာအေပၚ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံခိုင္းခံခဲ့ရသည့္အတိုင္း တူညီသည့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားအား ရင္ဆိုင္ေစရမည္  သာျဖစ္ပါသည္။